درمان سرطان پستان که امروزه به یکی از شایعترین انواع سرطان در سراسر جهان تبدیل شده است، معمولاً شامل جراحی برای برداشتن تومورها و به دنبال آن هورموندرمانی است. با این حال، در بسیاری از موارد پزشکان برای پیشگیری از بازگشت بیماری، درمان تکمیلی شیمیدرمانی را نیز تجویز میکنند؛ فرآیندی که عوارض جانبی سنگین و گاه ماندگاری همچون ریزش مو، تهوع، بیخوابی، خستگی شدید، ناباروری یا یائسگی زودرس را برای بیماران به همراه دارد.
برای دههها، متخصصان انکولوژی هنگام تصمیمگیری درباره ضرورت شیمیدرمانی، تنها بر معیارهای بالینی سنتی مانند اندازه و درجه تومور یا درگیری غدد لنفاوی اتکا میکردند؛ معیارهایی که همیشه نمیتوانستند با دقت بالا مشخص کنند چه کسی واقعاً از این درمان سود میبرد. اکنون مطالعه بینالمللی و وسیعی به نام «اوپتیما» (OPTIMA) که به سرپرستی دانشگاه کالج لندن (UCL) و با مشارکت بیش از ۴۴۰۰ بیمار مبتلا به شایعترین نوع سرطان پستان (گیرنده هورمون مثبت و HER2 منفی) انجام شد، نشان میدهد که کدهای ژنتیکی میتوانند جایگزین حدس و گمانهای پزشکی شوند.
در این روش جدید، پزشکان از آزمایش ژنومی Prosigna برای تجزیه و تحلیل فعالیت ۵۰ ژن مختلف در نمونه بافت تومور استفاده کردند. این آزمایش پیشرفته، نمرهای را برای تخمین میزان خطر بازگشت سرطان در یک بازه ۱۰ ساله صادر میکند. در این پژوهش، بیمارانی که بر اساس این آزمایش در گروه «کمخطر» قرار گرفتند، فرآیند شیمیدرمانی را کاملاً حذف کرده و تنها تحت هورموندرمانی قرار گرفتند. نتایج شگفتانگیز بررسی ۵ ساله این بیماران نشان داد که ۹۵ درصد آنها بدون دریافت حتی یک دوز شیمیدرمانی، زنده مانده و سرطان آنها بازنگشته است؛ آماری که کاملاً مشابه با بیماران دریافتکننده شیمیدرمانی بود.
به گفته محققان و متخصصان علوم پزشکی، این یافتههای تحولآفرین ثابت میکند که میتوان با تکیه بر اطلاعات ژنومی، حجم وسیعی از بیماران را از پروتکلهای درمانی تهاجمی و غیرضروری معاف کرد. این رویکرد نه تنها کیفیت زندگی بیماران را در طول دوره درمان به شدت ارتقا میدهد، بلکه گامی کلیدی به سوی توسعه «پزشکی شخصیسازیشده» است که در آن درمان هر فرد، دقیقاً متناسب با ویژگیهای بیولوژیکی تومور خود او طراحی میشود.
