تازهترین آمار منتشر شده از سوی گمرک ایران حکایت از تغییرات تاملبرانگیز در تراز تجاری ایران و جمهوری آذربایجان دارد.
بر اساس این گزارش، در فاصله فروردین تا دیماه سال ۱۴۰۴، جریان صادرات غیرنفتی ایران به مقصد باکو با افت قابلتوجه ارزش دلاری روبرو شده است. آمارهای رسمی نشان میدهد که ایران در ۱۰ ماهه نخست سال جاری، موفق به صادر کردن ۷۱۹ هزار تن کالا به ارزش ۴۸۵ میلیون دلار به جمهوری آذربایجان شده است، در حالی که در مدت مشابه سال گذشته، حجم صادرات ۷۲۷ هزار تن و ارزش آن بالغ بر ۵۷۳ میلیون دلار بوده است. تحلیل این اعداد نشاندهنده یک شکاف بزرگ است؛ در حالی که وزن محمولههای ارسالی تنها ۱.۱۲ درصد کاهش یافته، اما ارزش دلاری آنها با ریزش شدید ۱۵.۳ درصدی مواجه شده است که نشان میدهد سبد صادراتی ایران به سمت کالاهای با ارزش افزوده پایینتر حرکت کرده یا قیمت جهانی محصولات صادراتی، بهویژه در بخش پتروشیمی، کاهش یافته است. بخش عمدهای از محمولههای ارسالی به آذربایجان را محصولات پتروشیمی، مواد شیمیایی، محصولات کشاورزی و کالاهای صنعتی تشکیل میدهند و کارشناسان معتقدند بخشی از این افت میتواند ناشی از نوسانات قیمت جهانی محصولات پایه و تغییر در سیاستهای گمرکی کشور مقصد باشد. در نهایت، حجم کل مبادلات تجاری میان دو کشور در این بازه زمانی به رقم ۴۹۶ میلیون دلار رسیده است که نشان میدهد با وجود سنگینی تراز تجاری به نفع ایران، روند کلی تجارت دوجانبه نسبت به سال گذشته ۱۷.۳ درصد کوچکتر شده است. این روند در بازار آذربایجان، ضرورت بازنگری در استراتژیهای فروش و تنوعبخشی به کالاهای صادراتی برای حفظ سهم ایران در بازار قفقاز را بیش از پیش نمایان میکند.
